Kto zasługuje na miano poczwary? (“Czarci pomiot” Margaret Atwood)
22 stycznia 2017
Polecających: 0

Kto zasługuje na miano poczwary? (“Czarci pomiot” Margaret Atwood)

Zdrada, szaleństwo, zemsta – wydawałoby się, że książka Margaret Atwood ma w sobie wszystko, by powieść aż kipiała od emocji. Niestety, lektura “Czarci pomiot” okazała się sporym rozczarowaniem. Choć napisana poprawnie, jej akcja potyka się o nieistotne szczegóły i przedłużane dywagacje.

Kolejna powieść z projektu Szekspir, tym razem swoje źródło ma w dramacie “Burza”. Z jednej strony w “Czarcim pomiocie” pojawia się kilka nowatorskich elementów, których nie zobaczymy w oryginale. Z drugiej zaś wątek przewodni, przy znajomości pierwowzoru, wydaje się dość przewidywalny.

Felix Philips, za sprawą działań swojego asystenta i pomocnika, zostaje zwolniony ze stanowiska dyrektora artystycznego festiwalu w Makeshiweg. Odcina się od świata. Pod fałszywym nazwiskiem podejmuje się pracy w więzieniu, gdzie prowadzi zajęcia teatralne. Gdy po latach pojawia się szansa na spotkanie z osobami odpowiedzialnymi za zniszczenie jego kariery, zaczyna planować zemstę.

Poza przedstawieniem losów Feliksa dość dużo miejsca poświęcono interpretacji oryginału dzieła (co ciekawe, zawiera się ona w wypowiedziach więźniów). Wbrew pozorom samą analizę postaci, ich motywów i zachowań, czyta się z dużym zainteresowaniem; zwłaszcza, że wiele z uwag stawia bohaterów w nowym świetle. Na pierwszy plan wybija się fascynacja Kalibanem, tytułowym czarcim pomiotem. W “Burzy” jest to syn czarownicy i zły sługą głównego bohatera, Prospera. Skazańcy z powieści niejako utożsamiają się z tą postacią, szukają usprawiedliwienia dla jej zachowania. Intrygujące jest też poddanie w wątpliwość szlachetności Prospera: czy miał prawo szukać zemsty? czy wysługując się Arielem i Kalibanem, nie stawał się takim samym tyranem jak ten, na kim pragnął się odegrać?

Choć jednak analizy bohaterów “Burzy” zawarta w “Czarcim pomiocie” zasługuje na oklaski, to już w samej opowieści Atwood nie zgłębia charakteru jakiejkolwiek innej postaci poza Feliksem. To on jest ofiarą, bohaterem, intrygantem i sprawcą całej sytuacji – jedynym aktorem w całej sztuce. Jako człowiek nie wzbudza zbytniej sympatii: małostkowy, skupiony na sobie i swoich ambicjach. Jako aktor i reżyser jest geniuszem. Potrafi zagrać swoją rolę tak, by inni spełnili jego życzenia, nie czując się jednocześnie zmanipulowanymi.

Idea historii, zapożyczona z oryginału, jest rewelacyjna. Zrobienie “sztuki w sztuce”, granie na cudzych emocjach, zacieranie granic rzeczywistości – a nawet nieumiejętność odróżnienia prawdziwego życia od teatru. I choć wiemy, że książka mówi o pragnieniu zemsty, o szaleństwie, o tęsknocie za dawnym życiem i dawnymi miłościami… Wciąż brakuje w niej “iskry”. Miotanie się głównego bohatera jest markowane, jego paranoja cokolwiek powściągliwa. Tempo akcji zwalnia na fragmentach poświęconych zupełnie niepotrzebnym sprawom, typu opisie zakupów rekwizytów potrzebnych do wystawienia sztuki. Sama końcówka zaś – rozwiązanie całej intrygi – nie zaskakuje i jest niczym więcej, jak potwierdzeniem domysłów czytelnika.

Styl jest lekki, dialogi żywe. Nie ma też niepotrzebnej pompy czy ukwiecania zdań. Najzabawniejszą częścią są rozmowy więźniów, którzy, zgodnie z poleceniem Feliksa, mogą używać tylko przekleństw z dramatu “Burza”. Mimo mnogości scen, które niewiele wnoszą do rozwoju akcji, dosyć łatwo przez nie przebrnąć. Tak samo punkt kulminacyjny powieści jest na opisany na tyle wartko, że (choć przewidywalny) mknie się przez niego na jednym tchu.
“Czarci pomiot” jest dosyć łatwy w odbiorze, nie wymaga też znajomości “Burzy”, która była dla niego inspiracją. I choć z jednej strony język jest prosty, a tekst o upadku ze szczytu kariery przetykany humorem, opis emocji wydaje się spłycony i okrojony na rzecz elementów pobocznych. Możliwe też, że moje rozczarowanie wynika z przywiązania do oryginału, z zachwytu nad wielowymiarowymi postaci i motywów “Burzy” – w wyniku którego “Czarci pomiot” staje się tylko średnio udaną interpretacją oryginału.

 

Serdecznie dziękuję Wydawnictwu Dolnośląskiemu za udostępnienie egzemplarza książki.

Inne artykuły z tej kategorii

Komentarze

Instytucje

Najnowsze wpisy instytucji

Domek Dajwór

Domek, wspaniała atmosfera w samym sercu Kazimierza.

zobacz »

Domek Dajwór

Dane teleadresowe:

ul.Dajwór 16
31-078 Kraków

domek1416@gmail.com
http://https://www.facebook.com/klubdomek/info?tab=page_info

 

Godziny otwarcia:

Inne informacje:

Domek, wspaniała atmosfera w samym sercu Kazimierza.

Restauracja Gródek

Goście, oprócz głównej sali jadalnej mają do pełnej dyspozycji kilka wnętrz (oranżerię, bibliotekę … a w lecie także taras i patio). Nowe menu, stworzone przez Szefa Kuchni Dariusza Sosnowskiego inspirowane jest winami Tagliolo i nawiązuje do wspaniałej kuchni piemonckiej, o której mówi cały kulinarny świat. Odnajdziecie tu ravioli agnolotti, tatara z marynowanej wołowiny a wszystko przy akompaniamencie win. Bez piemonckich nie ma piemonckiej kuchni. Wina z tego regionu należą do bogatych, zmysłowych, eleganckich, ponadczasowych.

zobacz »

Restauracja Gródek

Dane teleadresowe:

31-028, Kraków
ul. Na Gródku 4

rezerwacja@restauracjagrodek.com
http://www.restauracjagrodek.com
nr telefonu: +48 12 431 20 41
 

Godziny otwarcia:

Inne informacje:

Goście, oprócz głównej sali jadalnej mają do pełnej dyspozycji kilka wnętrz (oranżerię, bibliotekę … a w lecie także taras i patio). Nowe menu, stworzone przez Szefa Kuchni Dariusza Sosnowskiego inspirowane jest winami Tagliolo i nawiązuje do wspaniałej kuchni piemonckiej, o której mówi cały kulinarny świat. Odnajdziecie tu ravioli agnolotti, tatara z marynowanej wołowiny a wszystko przy akompaniamencie win. Bez piemonckich nie ma piemonckiej kuchni. Wina z tego regionu należą do bogatych, zmysłowych, eleganckich, ponadczasowych.

Organizujemy przyjęcia zasiadane i „standing party”, zarówno we wnętrzach jak i na tarasie. Menu i szczegóły spotkań dopracowujemy indywidualnie tak aby spełnić Państwa wszelkie oczekiwania.

W każdy piątek o 20:00 zapraszamy na koncerty na żywo. Dominuje muzyka jazzowa i autorska. Wstęp wolny.

zobacz wszystkie instytucje »

Nowi użytkownicy

Kontakt z redakcją

Redaktor naczelny:
Krzysztof Gudowski
k.gudowski@kulturawkrakowie.pl
tel: +48 517-453-797

PR Manager, redaktor:
Małgorzata Tompolska
m.stabrawa@kulturawkrakowie.pl

Redakcja:

Anna Anioł
Marta Calik-Tomera
Jakub Hwastek
Karolina Jakubowicz (Spec. ds. Social media)
Martyna Kędzior
Olga Kosińska
Karolina Łaniewska
Dagmara Łątka
Anna Skowron
Izabela Sojka
Paulina Walas
Katarzyna Wojtaszek

redakcja@kulturawkrakowie.pl

Współpraca: Agnieszka Gawron, Monika Pigan, Martyna Kaszyńska

Współpracowali z nami: Agnieszka Diaków, Magdalena Drąg, Paweł Filipowski, Rafał Gawlik, Paweł Kozakiewicz, Katarzyna Lachowicz, Małgorzata Lisiecka, Patrycja Nikiel, Barbara Szymczak-Maciejczyk, Agnieszka Minkiewicz, Rafał Sowiński, Anna Zajdel

Nasi przyjaciele

  • Krakowska Opera Kameralna
  • Teatr Hothaus
  • Teatr BARAKAH
  • Opera Krakowska
Disable content selection plugin by JaspreetChahal.org